I influenca e edukatorengi ando čhavorengo sikljovibevaš lengoro anglunodjajbe andi škola

E angloškolako programirealizuinela o edukatori. O edukatori isile inportantno rola. Vov siodova kova inicirinela thaj organizuinela o butikeribe. Vov kerela thaj realizuinela o butikeribe e dadenca-dajenca. Taro personaliteti e edukatoreskokerdjovela i atmosfera ando e čhavorengo kher. Šukar edokatori si okova edukatori, kova mangela piri buti, trubula te mangel e čhavoren, te ovel leske šukar maškar lende, te respektirinel e čhavoren, sakone čhavoresa te ovel šukar, te šunel e čhavoren kana vakerena, te ovel bahtalo kana djanena, numa te haljovel len kana na djanena, soske o čhavore ando edukatori dikhena manuše kova pere asajbaja o čhavoreirinena asajbaja.

Vaš sikljovibaski influenca e čhavorencar,kola ka djan ando angluno klasi, kerdjam lafi e edukatoreja tari Fundavni škola „Branko Radičević“ ki Bujanovca e Šukrija Demirović.

So sikavena tumare čhavoren tari angloškolaki grupa, vaš te djan ki škola?

Sistematikane sikavaja e čhavoren, kote respektirinaja olengoro šove beršengoro specifikano djandipete sikljon o materijali so trubula lendje ando jekto klasa. Isi amen plani vaš o aktivitetija te realizuina o programi, othe respektuinaja o interesuibe thaj o mangina e čhavorengere, a olengoro sadivesko djivdipe thaj o praktikane situacije laja te sikava len diso nevo. Palo moro godipe inportantno si ko čhavore te djangava olengoro interesibe te mangen te haljon te djanen, a odoleja barjaraja lengoro intelektualnikano barjaribe, so si majinportantno taro o sikljovibe.

Sar kerena te barjaren tumaro autoriteti andi tumari grupa?

Daja amendar sa, te kera lačhi organizacija thaj lačhi atmosfera andi grupa, te na kera presija upral lende. E čhavorengere diferencije thaj o karakteri laja sar soj, hem dikhaja te barjara lengorodjandipe. Ando amari buti nane amenge ko angluno than o programi thaj o aktivitetija, numa e čhavorenca koordirinaja o programi hem lengere mangina. Dikhaja so pošukar te pendjara e čhaorengere karakterija hem mangina, te čhiva len korkore te mangen thaj te oven aktivna andi buti. Othe sijum, te dav len žutipe kana ka mangen thaj ka roden, numaj na te vakerav so te keren.

Isi li situacije kana upral o čhavore vakerena bare toneja thaj holjamnjaja?

Amarohaljovibe e čhavorencar si esavko so maškar amende si regulirimo.Isi situacije kana vakerava lenge so diso nane šukar, numa esavke vakeribaja so na ačhavela negativikane konsenkvence. Jek sar esavko egzamlo si kana o čhavore korkori peske arakhena nesavo bangipe, a me na mangava te vakerav. Sar egzamlo si kana jekh čhavoro na iridja o flomasterija kotar than so ljelja, numaj khuvdja ki livni kundrencar, ja na thovdja pere vasta, kana trubuja te hal maro thaj aver. Akala norme o čhavore trubula te djanen, thaj te haljoven olengoro prioriteti. O čhavore taro angloškolako baripe si egocentririme, thaj o them dikhena pere jakhencar.

Sakova dive dikhena tumen e dadencar-dajencar, savo hem sar si tumaro komuniciribe lencar?

Amari rola upral o čhave si te dikha sar ola mothavenape ando čhavorikano kher, savo si lengoro interisibe, numa rodasa godipe hem taro dada-daja. Isi amen haljovibe, kote laja o informacije lendar, numa hem daja o informacije e čhavorendar sar egzamli, kana si o čhavoro nabormo, taro leskoro negativikano ja pozitivikano mothavipe, kana e čhavoreske nane šukar, vakeraja te djal ko doktori, thaj ever.

Kozom si inportantno o haljovibe maškar e čhavoreski familija?

O angluno thaj fundavno sengmenti si i familjija e čhavoreski. Amen odova haljovaja ko čhavore kana si o olengoro haljovibe šukar, numa kozom prioriteti dena e čhavoreske vaš leskoro avibe, hem kozom o čhavoro pendjarela o norme thaj aver, amen sijam othe sar edukatorija te dophera olengoro djandipe.

Sar o čhavore akceptirinena, respektirinena thaj haljovena o socijalnikane norme? Djanena lji soj olačho a soj o bilačho?

O čhavore ando esavko baripe, godinen kaj bilačhipe nane. Akate avela dji ko pučipe eedukatoresko djandipe, te avelpe dji ko djanibe, soj o lačho thaj o bilačho. Ja te vakera sose na trubula o čhavore te keren odova. Trubula te respektuina, te šuna thaj te la o afirmativikano vakeribe.

Isitumen lji konfliktikane situacije. Dijek taro dada-daja, šaj pere čhavorese vakerela – te khuvdjatu, irin lese? So phenena vaš akava?

Ko maribe na irinelape maribaja. Te alo dji ko maribe – kerelape lafi. Daja sa amendar te haljova amen. Pučaja amen sose odova. Sose kerdjen odova? Sar i tuke akana, so godineja sar si akana te amaleske? Sar ka ovel tuke, te khuveltu sine ov? Čhivaja olen ola te godinen, sar bi avena te agorinen o problemi. Amen sijam othe te žutina len, numa majšukar si ola korkori te sikljoven ko esavke buča. O čhavoro trubula te avel dji ko haljovibe thaj te djanel sar te reaguini ando esavke situacije.

Kova si tumaro metodi edukuibasko e čhavorencar?

Ki amari buti trubula čačikane te mange e čhavoren. Te na respektuindjam len sar manušen, našti te kerelpe odija buti. O čhavore haljovena amen, haljovena amari energija kana khuvaja andi livni. Našti te hohave e čhavoren, odolese godinava kaj si o mangipe majinportantno buti hem i konpetencija kote barjarenape e čhavorengere potencijalija hem lengoro šaipe. Ki mi buti mangav te čhivav len te kamenpe, te barjakerav olengiri buti kaj si lačhi. Odova o čhavore but mangen thaj na bistren. Odoleja e čhavoren čhiveja te oven pošukar ko aver aktivitetija. O edukatori trubula te ovel atensimo premal piri buti. Te pendjarel o individualnikano šaipe e čhavorengo. Te kerel lačho trujalipe maškar lende, o čhavore te haljovenpes lačhe. Olengiri bah nane te ovel la agor. O sikljovibe avela khelindoj.

Silen li o angloškolakere čhavore pačipen ando peste, thaj kerena lji kritika upral peste?

Kana o čhavore pačana upral peste, odova si jek taro faktorija te barjoven ando bahtalo čhavoripe. O čhavoro te na pačlja ando peste, ov ka ovel cidimo thaj darutno. Trubula te barjara olengoro pačipe, te pačan ando peste thaj ando poro šaipe. Čhivaja e čhavore te anel pozitivikano godipe pestar. O čhavoro šaj te kerel sa, te sinele ko te del les mangipe thaj motiviribe averendar. O pačipe, šaipe thaj i inicijativa e čhavese popalal ka del lokhe te sikljol thaj te kerel buti. Andi esavki buti amen e čhavoren ka ločhakera te djan andi škola.

Sa o tekstija kotar serijali ,,E SIKLJOVNENGORO ČHORDARIPE“ akalestar šaj te drabaren ko avera linkija.

Soske si inportantno te čhinavelpe o ikljovibe e romane sikljovnengo taro sistemi školuibasko?

Fundavne konceptija thaj o faktorija kola keren influenca ko sikljovne so si ando sistemo sikljovibasko

O mehanizmija andi škola so čhinavena o ikljovibe sikljovibasko

I angluni identifikacija thaj o butikeribe vaš te čhinavelpe o ikljovibe e sikljovnengo

O individualnikano plani e prevencijajo taro ikljovibe e sikljovnengo

Ikljovibe e sikljovnengo: E aktivitetija ando nivelo e školako

Zoraribe o kapacitetija e butikerutnengo andi škola, thaj te kerelpenevo kulturikano plani vaš polačhi prevencija te na ikljolpe tari škola

Te čhinavelpe e sikljovnengo ikljovibe ando butikeribe e lokalnone thaj republikakere institucijencar hem organizacijencar

Butikeribe e dadeja dija hem e školaja, sar prevencija e sikljovnengi taro ikljovibe

O phandlipe maškar o edukuime daja hem dada, e školake sukceseja thaj e sikljovnengere ikljovibaja tari škola

O emocionalnikano haljovibe e čhavorengo sile direktno efektiribe ando lengoro sikljovibe, motiviribe thaj socijalnikano barjovipe